Gure arbaso zaharren atzetik, herri oroimenari eutsiz...
Milaka eta milaka urte atzera egin eta irudimen piska bat erabiliz, inguruotan bizi izan ziren jentilekin topo egingo duzu oraingoan; mugarriak gidari, ez duzu galbiderik.
BERNOAKO GALTZADAtik ibiliko zara, garai bateko erromesen antzera. Bide hau izan da mendeetan zehar Nafarroaren eta Gipuzkoaren arteko hartuemanetarako erabilitakoa.
Gainera iritsi eta Nafarroa eta Gipuzkoa arteko muga. Alde bateko ura Mediterraneora eta beste aldekoa Kantaurira doa. ATAUN-BURUNDA ingurune hau, muga izateaz gain aintzinako jentilarri edo trikuharriz josita dago eta Basajaunaren bizileku da. Bertan aurkituko dituzu Bernoa, Intsusburu, Praalata, Aitxu... TRIKUHARRI eta TUMULO ugari, aspaldiko biztanle zahar haien aztarnak. Euskal mitologian garrantzi handiko pertsonaiak, gizaki basati, menditar, pagano, oso indartsu, lehendabiziko gari ereile, errementari eta errotari... ditugu jentilak.

1. luzera eta iraupena: 6 Km eta 4 ordu. 2. luzera eta iraupena: 16 Km eta 6 ordu.